|
|
KARPACKIM SZLAKIEM
KALENDARIUM Pułku Ułanów Karpackich 1940 - 1948 |
|
|
Najstarszym
służbą Ułanom Karpackim -
dla przypomnienia i zadumy; Tomasz SKRZYŃSKI |
1940 02.04.1940
r. - wydany zostaje rozkaz
organizacyjny Naczelnego Wodza gen. Władysława Sikorskiego, powołujący do życia
w Syrii (m. Homs) Brygadę Strzelców Karpackich (BSK). Jej dowódcą zostaje płk dypl.
Stanisław Kopański. W skład brygady wchodzi Dywizjon Rozpoznawczy Kawalerii,
którego dowódcą zostaje mjr Władysław Bobiński a jego zastępcą rotmistrz
Stanisław Zakrzewski. |
| mjr Władysław Bobiński - twórca i pierwszy dowódca Dywizjonu Ułanów Karpackich, przekształconego następnie w Pułk Ułanów Karpackich |
| Przed barakiem w Homs
(Syria - czerwiec 1940 r.).
Siedzą od prawej: Dowódca Dywizjonu Ułanów
Brygady Strzelców Karpackich - mjr Władysław Bobiński, Zastępca Dowódcy Dywizjonu -
rtm. Stanisław Wyskota Zakrzewski. |
|
23.04.1940 r. - do obozu w miejscowości Homs przybywa z Francji kadra
Brygady Strzelców Karpackich min.: mjr Władysław Bobiński i rtm. Stanisław Zakrzewski. |
| Widok na miasto z Cytadeli (1940 r.). | Homs, kolebka Pułku Ułanów Karpackich. Homs (Hims) dziś. Widok na Cytadelę.
|
04.05.1940 r. - stan dywizjonu wynosi: 2 oficerów, 1
podchorąży, 9 podoficerów, 12
ułanów. Tych 24 ułanów nazywano później poufnie „członkami założycielami” pułku. 06.1940 r. - ułani przyszywają do furażerek i
kołnierzy proporczyki w układzie barw ogólno – kawaleryjskich. Z braku
możliwości kupna w najbliższej okolicy (m. Homs) sukna w kolorach: granatu i amarantu, zakupiono czerwone i niebieskie. Kolory
te pozostały już jako obowiązkowe. Z tym, że dwa lata później przestawiono
ostatecznie układ kolorów tj.: niebieski został umieszczony na górze, zaś
czerwony na dole. |
|
Obóz w Latrun Na zdjęciach po prawej w głębi słynny klasztor wczoraj i dziś |
|
Siedzą od lewej:
- ppor. W. Dobrzyński, - por. S. Stryjewski, - rtm. W. Zaniewski, - mjr W. Bobiński, - rtm. S. Zakrzewski, - rtm. S. Kałusowski, - kpt. int. Wacek. Stoją: - ppor. E. Jazdowski, - ppor. S. Holba, - por. wet. Jachimowicz, - por. dr J. Moździerz, - ppor. int. Dzianott, - ppor. H. Siemiradzki, - ppor. T. Majerowicz. Od góry: - ppor. J. Waligóra, - ppor. Z. Winogrodzki, - ppor. L. Popiel, - ppor. E. Mentel, - ppor. S. Stańczykiewicz. | Korpus oficerski Dywizjonu Ułanów Brygady Strzelców Karpackich w czasie pobytu w Latrun (Palestyna 1940 r.) |
|
06.07.1940 r. - dywizjon wyrusza do nowego miejsca
postoju jakim jest obóz w m. Latrun. Ułani przystępują do intensywnej i
rzetelnej pracy szkoleniowej. 08.1940
r. - W wyniku
reorganizacji struktura dywizjonu ustala się następująco: 1-szwadron konny, 2-szwadron motorowy, 3-szwadron broni towarzyszących
(obejmujący plutony: ckm, moździerzy, armatek ppanc). 26.09.1940 r. - w wyniku kolejnych reorganizacji ustala się następująca struktura pododdziałów dywizjonu: 1 szwadron konny; 2 szwadron motorowy; 3 szwadron konny; szwadron gospodarczy, w którym utworzono min.: pluton łączności i drużynę pionierów. 04 - 05.10.1940 r. - Dywizjon Ułanów BSK opuszcza Palestynę i
zostaje przesunięty do obozu Dekheila pod Aleksandrią. Obóz znajdował się na egipskim terenie
operacyjnym, zagrożonym ofensywą armii włoskiej, która ruszyła na Egipt we
wrześniu 1940 r. Ofensywa ta została zatrzymana na Pustyni Zachodniej przed miejscowością
Mersa Matruh. Dywizjon obsadza skrzydło pozycji obronnych BSK w rejonie słonego
jeziora Mariyut, na zachodnim przedpolu Aleksandrii, 15 km od brytyjskiej bazy
morskiej. |
Z lewej: ułani na patrolu nad morzem w Egipcie w
pobliżu Aleksandrii.
Z prawej: wybrzeże morskie wokół Aleksandrii. |
|
Defilada Ułanów Karpackich w Dekheili koło Aleksandrii, z okazji wizyty w obozie ministra spraw zagranicznych Wielkiej Brytanii - Anthony Edena. W pierwszej szóstce od lewej: wchm. pchor. Huskowski, kpr. Roman, st. uł. Łabędzki, st. uł. Singler, uł. Uchman, uł. Tarnawski. |
|
04.11.1940 r. - w dniu św. Huberta odbył się tradycyjny
bieg konny w pustynię, w którym wziął udział dowódca brygady - gen. Stanisław Kopański. 12.1940 r. - dywizjon wysyła w pustynię na trzy
tygodnie, do rejonu Mersa Matruh i Sidi Barrani, dwa plutony ułanów z zadaniem
zbierania rozproszonych na pustyni zwierząt. 1941 12.01.1941 r. - Brygada Strzelców Karpackich (BSK)
przyjmuje nową organizację typu brytyjskiego i nazwę: Polish Independent
Brigade Group, a po polsku Samodzielna Brygada Strzelców Karpackich (SBSK). 05.02.1941 r. - rozkazem Naczelnego Wodza dywizjon
zostaje przemianowany na Pułk Ułanów Karpackich (PUK) SBSK. |
Dowództwo
Pułku Ułanów Karpackich (1941r.) |
|
10.03.1941 r. - pułk wraca do Dekheili. Wraz z całą brygadą przygotowuje się do prowadzenia działań na terenie Grecji - jako jednostka górska. 04.1941 r. - wyjazd SBSK do Grecji zostaje odwołany pomimo częściowego jej załadowania (pododdziały artylerii i rzut kwaterunkowy) na okręty. Cała brygada powraca w rejon koncentracji. Przyczyną tak nagłej zmiany decyzji było zniszczenie przez Niemców Brytyjskiego Korpusu Ekspedycyjnego oraz widmo porażki w Cyrenajce - związane z rozpoczęciem ofensywy w Pustyni Libijskiej przez Africa Korps w dniu 31 marca. 11.06.1941 r. - Pułk Ułanów Karpackich zdaje
bezpowrotnie wszystkie konie Anglikom. W ten sposób przestaje istnieć ostatni pułk
kawalerii konnej w Polskich Siłach Zbrojnych. W zamian otrzymano ciężarówki i pojazdy gąsienicowe zwane potocznie "carierami". 07.1941 r. - w związku z przeprowadzoną
reorganizacją brygady według schematów brytyjskich, w Sidi Baggush został
rozstrzygnięty los pułku. Zdecydowano wtedy, że mimo wymogów brytyjskiej organizacji brygady, pułk nadal będzie istniał i zachowa swój charakter jako oddział kawalerii. 16.08.1941 r. - pułk opuszcza twierdzę Sidi Baggush i zajmuje obóz przejściowy El Amiriya niedaleko Aleksandrii. Stan osobowy pułku wynosił wówczas: 30 oficerów i 468 szeregowych, wykazując braki w stosunku do obowiązującego etatu: 33 oficerów oraz 550 szeregowych. 25.09.1941r. - z kursu wraca mjr
Władysław Bobiński, obejmując dowództwo nad pułkiem. |
|
Położenie wojsk w twierdzy Tobruk po przejściu SBSK na najbardziej zagrożony odcinek obrony tzw. "Wyłom" w rejonie wzgórza Medauar. |
por. Andrzej Brzeski
przed „ziemianką” |
|
11 - 12.10.1941 r. - w nocy 2 szwadron, dowodzony przez
rtm. Antoniego Smodlibowskiego, wykonuje wypad jednym plutonem na stanowiska
włoskie w rejonie Cota 22, nad morzem. Wypad udaje się połowicznie, szwadron zdobywa jeńca,
który zostaje zastrzelony podczas próby ucieczki. |
09.11.1941 r. - 1 szwadron bierze jeńca, Włocha z
Dywizji Zmotoryzowanej „Trento”. Jeniec dostarczył niezwykle wartościowych informacji. |
Generał Władysław
Sikorski dekoruje w Tobruku | Ułani na stanowiskach podczas bitwy o Tobruk. |
10.12.1941 r. - Tobruk wolny. Nieprzyjaciel wycofuje
się na zachód. 1942 04.02.1942 r. - pułk zostaje przemieszczony do Mena Camp, obozu tuż obok „Piramid”. Rozpoczyna się intensywne szkolenie pancerne Pułku.
28.03.1942 r. - do pułku przybywają dwa pierwsze
samochody pancerne typu „Marmon Harrington” . 05.04.1942 r. - po raz pierwszy pułk wizytuje gen.
Władysław Anders. |
Szkoła Podchorążych Rezerwy Kawalerii w m. Amiriya. |
Ułani Karpaccy w
obozie Mena Camp w Egipcie pod Piramidami. |
![]() Zdobyczny włoski samochód pancerny Autoblinda AB 41. Po remoncie brał udział w dalszych działaniach obronnych Pułku. |
|
03.07.1942 r. - pułk przechodzi do m. Delta Barrage,
na płn. zach. od m. Kair, z zadaniem obrony mostów i zapór na rzece Nil i patrolowania przedpola
przyczółków mostowych. 05.08.1942 r. - do pułku powracają ułani po
ukończeniu Szkoły Podchorążych Rezerwy Kawalerii w m. Beit Jirja w Palestynie.
Stan osobowy pułku wynosi: 636 oficerów i ułanów. 01.10.1942 r. - pułk znajduje się w pogotowiu marszowym,
celem dołączenia do koncentracji Armii Polskiej na Wschodzie (APW), w okolicach m. Quizil
Ribat. 18.11.1942 r. - zostaje zarządzona koncentracja pułków kawalerii pancernej, na którą złożyły się: Pułk Ułanów Karpackich – jako instruktorski, 12 Pułk
Ułanów Podolskich i 15 Pułk Ułanów Poznańskich. Dowódcą koncentracji zostaje
dowódca PUK mjr Władysław Bobiński. |
1943 07.04.1943 r. - 414 – oficerów, podchorążych, podoficerów i ułanów, otrzymuje odznakę pamiątkową SBSK, później zwaną odznaką „Tobrucką”. 03.05.1943
r. - dowódca pułku
mjr Władysław Bobiński zostaje awansowany do stopnia podpułkownika, zastępca
dowódcy rtm. Stanisław Zakrzewski do stopnia majora. |
| Odznaka pamiątkowa SBSK Wykonana z białego metalu - przedstawia orła w koronie z rozpostartymi skrzydłami, dwoma bagnetami skierowanymi ku górze i napisem Tobruk. | ![]() Na postoju w obozie Quizil Ribat w Iraku. 3 maja 1943 r. pułk odwiedził gen. Władysław Anders. W tle lekkie czołgi "Stuard". |
| 10.06.1943 r. - Naczelny Wódz i Minister Spraw Wojskowych gen. Władysław Sikorski wizytuje pułk w miejscu jego zakwaterowania, we wczesnych godzinach porannych. 21.07.1943 r. - do życia zostaje powołany Polski 2 Korpus. 27.08.1943 r. - rozkazem dziennym Dowódcy APW - mjr Stanisław Wyskota Zakrzewski - zostaje wyznaczony na stanowisko Dowódcy Pułku Ułanów Karpackich. |
![]() mjr Stanisław Wyskota Zakrzewski | ![]() ![]() Ciężki samochód pancerny "Staghound" Wersja podstawowa (u góry) i poniżej jako wóz wsparcia |
29.09.1943 r. - pułk przybywa do obozu „Kilo 89” w Palestynie. Tutaj następuje przezbrajanie oraz wyposażanie pułku w nowy sprzęt. Zaczyna się ciężka praca nad opanowaniem obsługi nowego uzbrojenia, min.: ciężkiego samochodu pancernego produkcji amerykańskiej „Staghound” (oznaczenie brytyjskie), który służył pułkowi do końca wojny. 10.1943 r. - na proporczykach u kołnierzy, po raz pierwszy ułani umieszczają nowy emblemat pułkowy: dwie palemki wsparte na sierpie księżyca. 11.1943 r. - Pułk Ułanów Karpackich otrzymuje etat pułku rozpoznawczego 2 Polskiego Korpusu. Stan osobowy pułku: 39 oficerów,
710 szeregowych. Wyposażenie: 58 samochodów pancernych „Staghound”, 23
samochody zwiadowcze, 28 kołowych i półgąsienicowych opancerzonych wozów
wsparcia i dział artyleryjskich. Uzbrojenie pułku to: 21 armat i haubic (kalibru 75 mm), 39 dział
ppanc.,168 ckm - ów, 33 rkm - y. 01.12.1943 r. - pułk opuszcza obóz „Kilo 89” w Palestynie, przemieszczając się do obozu Quassassin koło Ismaili, w Egipcie. |
1944 17.01.1944 r. - ułani nałożyli czarne berety z
czerwoną wypustką o szer. 2 mm, wzdłuż obszycia skórzanego.19.01.1944 r. - pułk opuszcza Quassassin i przyjeżdża do Port Said. 20.01.1944 r. - pułk okrętuje się na statek M/S „Batory”, by o świcie w konwoju Nr 124-D opuścić Egipt po 3 latach i prawie 11 miesiącach pobytu na Bliskim Wschodzie. Pułk Ułanów Karpackich wyrusza do Włoch. 25.01.1944 r. - ułani stają na ziemi europejskiej w porcie Tarent - Taranto, na końcu włoskiego buta, rozpoczynając swój marsz w kampanii włoskiej. 07.03.1944 r. - 1 szwadron, jako pierwszy z pułku, otrzymał zadanie bojowe ubezpieczania konwojów i patrolowania rejonu Montenero pod Castel di Sangro. Do działań w późniejszym czasie włączyły się pozostałe szwadrony. 10.04.1944 r. - pułk przemieszcza się do m. Bellona,
gdzie rozpoczyna intensywne przygotowania do przyszłej bitwy w masywie Monte Cassino. |
![]() 2 Korpus Polski podczas czwartego natarcia na Monte Cassino - maj 1944 r. |
04.05.1944 r. - spieszony pułk, w nocy luzuje 17
batalion 5 Kresowej Dywizji Piechoty (5 KDP) na pierwszej linii frontu w
masywie Monte Cassino, na północnym skrzydle2 Korpusu Polskiego, obsadzając stoki góry Castellone i zburzoną wioskę
Caira. Pułk Ułanów Karpackich znalazł się w składzie 6 Lwowskiej Brygady Piechoty 5 KDP
dowodzonej przez płk Nowinę-Sawickiego. |
![]() Grób Ułana Karpackiego na Passo Corno pod
Monte Cassino. | ![]() Odznaka 8 Armii |
|
12.06.1944 r. - ułani naszywają na prawe rękawy
swoich bluz, odznakę 8 Armii Brytyjskiej, popularnie nazywaną „tarczą krzyżowców”. |
![]() W drodze na Anconę | ![]() Ulica Polskiego Pułku Ułanów Karpackich w Anconie |
|
01- 02.07.1944 r. - pułk walczy nad rzeką Musone, którą
forsując rozpoczyna bitwę o Anconę. |
![]() Ułani Karpaccy wkraczają do Pesaro (2 września 1944 r.) |
|
03.09.1944 r. - pułk po 6-miesięcznych bojach odchodzi na zasłużony odpoczynek. 17.10.1944 r. - pułk zmienia miejsce postoju na miasto Arezzo. 12.1944 r. - szwadrony pułku, kolejno co 10 dni pełnią służbę regulacji ruchu na drogach przyfrontowych, na odcinku: Terra del Sole – Forli – Faenza. |
1945 26.01. 1945 r. - pułk opuszcza m. Arezzo, by następnego dnia zakwaterować się w m. Treia. Tutaj przygotowuje się do walki o Bolonię. 06.03.1945 r. - pułk wchodzi w skład 6 Lwowskiej Brygady Piechoty 5 KDP. Przejmuje odcinek frontu nad rzeką Senio. 28.03.1945 r. - pułk wraca do miejscowości Treia, jednak bez 3 szwadronu, który na froncie pozostaje do dnia 10 kwietnia. 11.04.1945 r. - pułk wyrusza z Trei do rejonu Faenza
i wchodzi w skład ugrupowania pancernego „RAK”, od nazwiska dowódcy 2 Brygady
Pancernej, gen. Bronisława Rakowskiego. |
![]() Pułk po wkroczeniu do Bolonii (21 kwietnia 1945 r.) | ![]() Ludność Bolonii wita Ułanów Karpackich. |
13.05 - 06.1945 r. - pułk przechodzi na swoje „leże pokojowe” do m. Civitanova Alta - Marche. 06.1945 r. - powstaje 2 Warszawska Dywizja Pancerna w której Pułk Ułanów Karpackich staje się pułkiem rozpoznawczym. Pułk zmienia wozy pancerne „Staghound” na czołgi „Sherman”. 17.11.1945 r. - Dowódca 2 Polskiego Korpusu gen. dyw.
Władysław Anders wręcza pułkowi sztandar ufundowany przez społeczeństwo polskie
w Rzymie. W tym samym czasie zostaje skomponowany przez kapelmistrza Władysława
Długołęckiego marsz Pułku Ułanów Karpackich. Ułani regenerują swoje siły
zastanawiając się nad swoją przyszłością. |
![]() Uroczystość wręczenia sztandaru. |
1946 04.07.1946r. - pułk zdaje sprzęt bojowy i wkracza w
pierwszy etap demobilizacji. 15.08.1946r. - Dowódca Polskiego 2 Korpusu zatwierdza odznakę Pułku Ułanów Karpackich. |
1947 10.07.1947r. - pułkowy sztandar zostaje zdeponowany w londyńskim Instytucie Historycznym im. gen. Władysława Sikorskiego. |
![]() |
Odprowadzenie
sztandarów |
|
Pułk
Ułanów Karpackich na zbiórce. | ![]() |
1948 14.07.1948r. - w obozie Sudbrook, następuje ostateczne rozformowanie pułku. Oddział przestaje istnieć jako jednostka wojskowa. Pułk rozpoczął nowe życie pod nazwą „Związek Ułanów Karpackich” (ZUK), który został powołany do życia już 12 kwietnia 1947 r. Pierwszym prezesem został wybrany twórca pułku, płk Władysław Bobiński, prezesem zarządu ZUK został ppłk Stanisław Zakrzewski. Organem związku staje się pismo „Ułan Karpacki”, ukazujące się początkowo co miesiąc, później jako periodyk. |
> Mapki i cześć zdjęć dzięki uprzejmości Pana Piotra JAROSZCZAKA.
http://www.kki.pl/piojar/brygad/brygad/brygad.html















